ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE FUNKCJE WZROKOWE

opracowane przez Panią Małgorzatę Sypki

 

  • Ćwiczenia spostrzegania na materiale konkretnym
    1. Rozpoznawanie treści obrazków ukazywanych:
      • w dowolnym czasie,
      • w krótkich ekspozycjach (zapamiętanie jak największej ilości przedmiotów znajdujących się na obrazku i wyliczeniu ich zaraz po przerwie).
    2. Dobieranie jednakowych obrazków:
      • swobodne dobieranie par (wg różnych kryteriów),
      • segregowanie obrazków na podstawie właściwości ich nazw,
      • dobieranie jednakowych obrazków eksponowanych w skróconym czasie, np. gra Memo.
    3. Segregowanie obrazków w grupy tematyczne:
      • wyszukiwanie różnic między obrazkami,
      • segregowanie obrazków podobnych tematycznie,
      • wyszukiwanie ukrytych szczegółów, różnic na obrazku.
    4. Układanie obrazków po lewej i prawej stronie:
      • rozpoznawanie obrazków, których położenie zostało słownie określone,
      • określenie położenia obrazka,
      • dobieranie części do całości,
      • układanie obrazków z części (wg wzoru, bez wzoru, w oparciu o zapamiętany wzór).
    5. Uzupełnianie brakujących elementów w rysunkach, obrazkach.
    6. Odtwarzanie z pamięci eksponowanych przedmiotów i wskazanie po krótkiej przerwie miejsca, na którym leżały.
  • Ćwiczenia spostrzegania na materiale abstrakcyjnym

Zapoznanie z podstawowymi figurami geometrycznymi:

  1. Rozpoznawanie figur płaskich: koło, kwadrat, prostokąt, trójkąt.
  2. Dobieranie jednakowych par figur:
    • scalanie figur z części,
    • wypełnianie konturów większych figur mniejszymi,
    • uzupełnianie niepełnych konturów figur (dorysowywanie).
  3. Dzielenie większej figury na mniejsze, następnie scalanie lub komponowanie nowych całości.
  4. Różnicowanie i układanie figur geometrycznych pod względem kształtu, wielkości, koloru, kierunku położenia.
  5. Dobieranie do konturów figur geometrycznych takich samych figur i nakładanie na wzór.
  6. Różnicowanie kształtów literopodobnych.
  7. Graficzne odtworzenie krótko eksponowanej figury.
  8. Odtworzenie prostych układanek przestrzennych wg modelu.
  9. Zapamiętanie jak największej liczby eksponowanych figur i wskazanie ich po krótkiej przerwie w śród innych figur oraz określenie miejsca ich położenia.
  10. Rozpoznawanie znaków informacyjnych dotyczących życia człowieka w środowisku (znaki drogowe, pasy dla pieszych, litery i cyfry oznaczające autobusy i tramwaje).
  • Usprawnianie analizy i syntezy, koordynacji wzrokowo – słuchowej i ruchowej poprzez czytanie i pisanie sylab, wyrazów i zdań
    1. Ćwiczenia na materiale literowym:
      • segregowanie liter,
      • różnicowanie liter o podobnych kształtach,
      • rozpoznawanie i nazywanie liter,
      • dobieranie liter wielkich i małych, drukowanych do pisanych,
      • utrwalenie kształtu liter, np.: lepienie z plasteliny, obrysowywanie szablonu,
      • wykonywanie plansz i albumów ilustrujących litery,
      • pisanie liter odpowiadających pierwszej głosce nazwy obrazka,
      • segregowanie wyrazów (takich samych, o takiej samej liczbie liter , z określoną samogłoską lub spółgłoską),
      • różnicowanie liter najczęściej mylonych (n – u, b – d, b – p).
    2. Dobieranie wyrazów tak, aby każdy następny różnił się od poprzedniego tylko jedną literą, np.: nos – kos, noc – koc
      • tworzenie wyrazów z sylab przy pomocy suwaka sylabowego,
      • tworzenie wyrazów rozpoczynających się taką samą sylabą,
      • uzupełnianie brakujących liter, sylab w wyrazach,
      • podział zdań na wyrazy (przez pocięcie i ponowne złożenie),
      • dobieranie zdań do obrazka,
      • uzupełnianie zdań obrazkami, wyrazami (w miejsce obrazka dziecko wstawia wyraz).
    3. Tworzenie tekstu z rozsypanki wyrazowej, opis ilustracji lub prezentacja własnej myśli:
      • odczytywanie napisanego tekstu, porównanie z wzorem i ewentualna poprawa,
      • układanie tekstu w oparciu o ilustrację, zapis i czytanie głośne całymi wyrazami.

 

 

 

ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE ZABURZONĄ SPRAWNOŚĆ MANUALNĄ

 

  • Techniki przestrzenne
    1. Układanie:
      • z koralików, klocków, patyczków, tasiemek, różnokolorowych materiałów i elementów (np. z liści) przedmiotów, postaci, figur, kształtów,
      • układanki i rozsypanki z obowiązującymi regułami.
    2. Zabawy konstrukcyjne.
      • Orientacja w kierunkach związana z własnym ciałem, poruszanie się w przestrzeni:
      • zapoznawanie się w trakcie zabaw z kierunkami: prosto, w prawo, w lewo,
      • różnicowanie w otoczeniu wielkości i ujmowanie stosunków w przestrzeni oraz różnicowanie ilości (duży – mały, wyższy – niższy, większy – mniejszy, węższy – szerszy),
      • ćwiczenia i zabawy ułatwiające orientację w kierunkach,
      • zabawy słuchowe, np. skąd słychać głos – tam się obrócić,
      • rzucanie do celu piłek, woreczków.
    3. Lepienie:
      • ugniatanie plasteliny i zapełnianie nią różnych powierzchni,
      • lepienie cienkich wałków i obwodzenie nimi narysowanych kształtów,
      • lepienie różnych postaci ludzi i zwierząt ze szczególnym zwróceniem uwagi na części składowe: głowę, szyję, tułów, nogi, ręce,
      • zalepianie całej powierzchni kartki,,
      • ozdabianie tekturowych talerzyków elementami z plasteliny.
    4. Wycinanie typu płaskiego i przestrzennego:
      • cięcie papieru wzdłuż narysowanej linii prostej,
      • cięcie pasków papieru jednakowej szerokości (płotki, drabinki),
      • cięcie wzdłuż linii falującej,
      • wycinanie dużych i małych kół,
      • wycinanie postaci ludzkich, zwierząt, roślin,
      • wycinanie części obrazków do składania,
      • wycinanki przestrzenne – domki, samochody,
      • wycinanki z płótna, filcu.
  • Techniki płaskie
    1. Malowanie jednocześnie obydwiema rękami:
      • zamalowywanie całej powierzchni dużego arkusza papieru,
      • malowanie palcami obu rąk równocześnie lub na przemian ruchem spokojnym, swobodnym.
    2. Malowanie palcem na całej powierzchni różnokolorowych linii poziomych i pionowych z zachowaniem kierunku od lewej do prawej.
  1. Malowanie pędzlem:
    • linii prostych, splątanych nici, kłębuszków,
    • zamalowywanie większych płaszczyzn ruchami od strony lewej do prawej i z góry na dół,
    • malowanie wzoru,
    • malowanie linii falujących poziomych i pionowych,
    • malowanie linii spiralnych,
    • malowanie kółek od najmniejszych do największych i odwrotnie,
    • malowanie linii łamanej,
    • malowanie dużych konturowych przedmiotów.
  2. Malowanie pęczkiem waty.
  3. Malowanie flamastrami.
  4. Rysowanie:
    • kredą na tablicy i dużych arkuszach papieru,
    • rysowanie wg instrukcji z zachowaniem podanych kierunków,
    • rysowanie linii zamkniętej: łączenie kropek, kresek w różne przedmioty, padającego deszczu,
    • wodzenie palcem po wzorze,
    • odtwarzanie wzoru w powietrzu, kalkowanie przez kalkę.
  5. Wydzieranie:
    • łatwych kształtów,
    • kompozycji z kolorowych pasków.
  6. Stemplowanie:
    • tworzenie różnych kompozycji: szlaczków, postaci człowieka, pojazdów, przedmiotów, domów.
  • Ćwiczenia graficzne
    • kreślenie linii poziomych, pionowych, po śladzie i samodzielnie,
    • kreślenie linii falistych, kolistych,
    • kreślenie linii zamkniętych,
    • łączenie liniami zaznaczonych punktów, obrysowywanie szablonów, kopiowanie przez kalkę techniczną,
    • tworzenie kompozycji pasowych.

 

 

 

ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE FUNKCJE SŁUCHOWE

 

  • Ćwiczenia oparte na materiale eksponowanym wzrokowo – słuchowym i na czynnościach ruchowych
    1. Odtwarzanie struktur dźwiękowych:
      • słuchowa analiza podanego rytmu i ruchowe jego odtworzenie poprzez: wyklaskiwanie, wystukiwanie ołówkiem (pałeczką na cymbałkach), układ kropek (np. °° °°°) z uwzględnieniem następstwa czasowego,
      • odgadywanie słyszanego rytmu i wyszukiwanie go w zestawie rytmów,
      • wystukiwanie rytmu wg podanego układu przestrzennego.
    2. Graficzne odtworzenie wysłuchanego rytmu za pomocą kresek i kółek.
    3. Porównywanie melodii znanych piosenek pod względem tempa, wysokości głosu, tonacji.
    4. Różnicowanie dźwięków różnych instrumentów muzycznych.
    5. Różnicowanie dźwięków opartych na mowie ludzkiej z innymi dźwiękami dochodzącymi ze świata zewnętrznego.
  • Analiza i synteza wyrazowa zdań
    1. Wyodrębnianie zdania z mowy, pojęcie zdania, wyrazu:
      • układanie zdań i rozdzielanie ich na wyrazy,
      • wyodrębnianie wyrazu ze zdania, konstruowania zdania z podanym wyrazem,
      • wyodrębnianie wyrazów ze zdań prostych i liczenie ich.
    2. Porównywanie zdań krótkich i długich:
      • liczenie wyrazów,
      • oznaczanie wyrazów kreskami i porównywanie ich liczebności w różnych zdaniach,
      • układanie zdań o podobnej liczbie wyrazów.
  • Analiza sylabowa wyrazów
    1. Pojęcie sylaby, dzielenie wyrazów na sylaby, liczenie sylab, synteza sylab:
      • podział wyrazów na sylaby,
      • określenie długości wyrazów na podstawie liczby sylab (wyrazy krótkie i długie),
      • ustalenie pozycji danej sylaby w wyrazie (na początku, w środku , na końcu),
      • wydzielanie sylab i ich wzmacnianie przedmiotowo: klaskaniem, marszem,
      • słuchowe wydzielanie i liczenie sylab w wyrazach krótszych i dłuższych,
      • tworzenie wyrazów z sylab.
    2. Określanie pozycji sylab w wyrazie.
    3. Układanie wyrazów z sylab:
      • odpoznawanie wyrazów i zdań wypowiedzianych sylabami,
      • tworzenie wyrazów zaczynających się podaną sylabą,
      • tworzenie wyrazów rozpoczynających się końcową sylabą wyrazu poprzedniego.
    4. Zmiana wyrazu przez dodanie lub odjęcie sylaby:
      • rozwiązywanie rebusów obrazkowych,
      • rysowanie bądź wskazywanie przedmiotów, których nazwy zawierają dane sylaby.
  • Analiza i synteza głoskowa wyrazów – skojarzenie głoski ze znakiem graficznym (literą)
    1. Wyodrębnienie początkowej głoski w wyrazie:
      • wskazywanie przedmiotów, których nazwy zaczynają się daną głoską,
      • grupowanie przedmiotów, których nazwy zaczynają się taką samą głoską,
      • odróżnianie danych głosek od innych.
    2. Wyodrębnianie końcowej głoski w wyrazach:
      • wybór przedmiotów, których nazwy kończą się daną głoską, np.: bat, kot, kret,
      • grupowanie rysunków, których podpisy kończą się tą samą głoską.
    3. Wyodrębnianie środkowej głoski w wyrazach.
    4. Kolejne wydzielanie głosek w wyrazach.
    5. Tworzenie nowych wyrazów przez dodanie lub odjęcie głoski:
      • dodanie początkowej głoski (as – las),
      • odjęcie początkowej głoski (Alina – lina),
      • dodanie końcowej głoski (dom – domy),
      • odjęcie końcowej głoski (koty – kot),
      • układanie łańcuszka obrazków wg głoski w nagłosie i w wygłosie: nożyczki – indyk, kosz, szynka, auto, ogórek…
  • Ćwiczenia w czytaniu i pisaniu sylab i wyrazów
    1. Sylaby dwuliterowe:
      • tworzenie sylab dwuliterowych,
      • rozpoznawanie i czytanie sylab dwuliterowych,
      • tworzenie wyrazów dwusylabowych,
      • łączenie sylab otwartych ze stałą początkową sylabą (ma – mata, mama, mapa),
      • łączenie sylab ze stałą sylabą końcową (ta – wata, huta),
      • układanie napisów pod obrazkami.
    2. Sylaby trzyliterowe.
    3. Tworzenie dwusylabowych wyrazów.
    4. Analiza i synteza dźwiękowa wyrazów jednosylabowych.
    5. Czytanie i pisanie wyrazów trzy – i więcej sylabowych.
    6. Czytanie pojedynczych zdań.